Kracht van samenwerking bij bouw Panoramatoren Hedwigepolder

Kracht van samenwerking bij bouw Panoramatoren Hedwigepolder

In de Zeeuwse Hedwigepolder verrijst een bijzondere blikvanger: de Panoramatoren. Op een kunstmatige heuvel, in een omgeving waar wind vrij spel heeft, werken meerdere partijen aan een constructie die technisch en bouwkundig zeer uitdagend is. Dit project laat bij uitstek de kracht van samenwerking zien. Werkvoorbereider Maarten de Landmeter van Aannemingsbedrijf Fraanje vertelt over de rol van GB, fischer en Illbruck. Zijn verhaal laat zien hoe juist in een complex project samenwerking, precisie en vooraf doordachte oplossingen het verschil maken.

Toren met een duidelijke functie

De Panoramatoren is meer dan alleen een uitzichtpunt. De toren krijgt een radarinstallatie voor de scheepvaart op de Westerschelde. Ook wordt het bouwwerk een toegangspunt tot het natuurgebied Grenspark Groot Saeftinghe, met educatie, horeca en ecolodges. De aanleiding voor de bouw ligt in de herontwikkeling van de Hedwigepolder, waardoor nieuwe getijdennatuur ontstaat. Duurzaamheid speelt een centrale rol; de constructie bestaat grotendeels uit hout, in combinatie met een betonnen kern. En er is bewust gekozen voor biobased materialen die een lagere milieubelasting geven. Provincie Zeeland en Rijkswaterstaat zijn de opdrachtgevers.

Bouwen in extreme omstandigheden

“We bouwen hoog in de polder op een heuvel, het waait altijd,” vertelt Maarten, “opstuwende windkrachten in een open ligging zijn extreme weersomstandigheden waarop je geen standaard berekeningen kunt toepassen. Het was regelmatig onmogelijk om met de kraan te werken. Dat was niet te voorzien, toch hebben we alle belangrijke planningsmomenten gehaald.” Voor de advisering over de verbindingen, verankering en luchtdichting werd de hulp ingeroepen van GB, fischer en Illbruck.

fischer: rekenen tot in detail

Voor de HSB-gevelbouwelementen heeft fischer het verankeringsadvies uitgerekend. Dat gold ook voor het bovenste deel van de toren, waar prefab dakelementen en gevelwanden samenkomen. Een cruciaal onderdeel was de tijdelijke randbeveiliging. “We konden geen volledige gevelsteiger bouwen door de grote overstekken van de CLT-vloeren. Dat zou veel te kostbaar zijn. Daarom werken we met hekwerken die we al op maaiveld monteren en vervolgens in één keer omhoog hijsen.”

Daar zit volgens Maarten een belangrijke technische uitdaging: “Je zit op hoogte en werkt in hout, dus de schroeven moeten vooraf precies goed doorgerekend zijn. Verankeringslengte, schroefdiepte – dat moet allemaal kloppen. Ook de aansluiting van hout op beton is complex.” fischer leverde ook de oplossingen voor de betonkern. “In de betonkern staan prefab betonnen spiltrappen om de liftschacht heen. Die moeten in het midden van de trap verankerd worden. Daarvoor zijn chemische ankers toegepast: gat boren, goed reinigen, injectiemortel erin en de ankerstang plaatsen.. Dat is allemaal berekend door fischer.”

GB: slimme oplossingen voor schuine aansluitingen

Ook GB dacht intensief mee in het project, met name bij de hoekankers. “De gevel staat onder een helling van drie graden naar binnen,” zegt Maarten. “Die sluit aan op een stelregel die ook schuin staat. Dat betekent dat standaard oplossingen niet mogelijk zijn.” Daarom leverde GB speciaal gezette hoekankers die exact passen bij de schuine aansluiting. “Dat soort maatwerk is echt noodzakelijk bij dit type projecten. Alles moet kloppen, anders krijg je problemen in de aansluiting en de stabiliteit.”

Illbruck: luchtdicht en weerbestendig

De ligging van de toren maakt de wind- en waterdichtheid essentieel. Illbruck leverde de oplossingen voor de afdichting van de gevel. “Op de HSB-gevel zit een windstopper, dat is een brandwerende plaat die achter de gevelbekleding zit,” legt Maarten uit. “De naden van die platen moeten volledig dicht zijn. Omdat de toren zo hoog en open staat, mag je daar geen risico nemen. Daarom plakken we alle naden af met producten van Illbruck.” Die aanpak zorgt ervoor dat de constructie bestand is tegen de constante belasting van wind en vocht.

Voorbereiding als sleutel tot snelheid

Een opvallend aspect van het project is de mate van voorbereiding. De houtconstructie wordt opgebouwd uit gelamineerde liggers, CLT-vloeren en prefab gevelelementen. “De schroeftypes en hart-op-hartafstanden hebben we allemaal vooraf bepaald,” zegt Maarten. “In de werkplaats zijn de gaten al voorgeboord. Op de bouwplaats hoeven we alleen de schroeven erin te draaien.” Dat leidt tot een snelle montage, ondanks de complexe omstandigheden. “We hebben er vooraf goed over nagedacht, en dat betaalt zich nu uit in tempo.”

Volgens Maarten is het project een goed voorbeeld van wat samenwerking kan opleveren. “Alle drie de partijen – GB, fischer en Illbruck – zijn betrokken en denken echt mee. Het gaat niet alleen om producten leveren, maar ook om advies, berekeningen en oplossingen.” Die integrale aanpak is essentieel bij een project als dit, waar standaardoplossingen niet volstaan.

Op weg naar oplevering

De bouw vordert inmiddels goed. Voor de bouwvak is de radar geplaatst en start het testen, terwijl onderliggende delen van de toren nog worden afgerond. Naar verwachting is het bouwkundige werk aan de toren eind 2026 gereed. Tegen die tijd staat er niet alleen een opvallend bouwwerk, maar is een project gerealiseerd waarin doordachte samenwerking en technische expertise samenkomen.